بازار ترکیه را نمی‌شناسیم

رضا کامی

  • یکشنبه 9 مهر 1396 ساعت 19:28
  • رضا کامی

اخبار => یادداشت

ترکیه در برگزاری و شــرکت در نمایشگاههای مختلف بخش خصوصی خود را حمایت می‌کند و بخش اعظمی از هزینه‌های شرکت در نمایشگاهها و ایجاد دفاتر تجاری برای مدتهای معین را متقبل می‌شود. نه تنها در ترکیه بلکه برای صادرات به سایر کشورهای همسایه هم باید در فکر این مراکز باشیم.
بازار ترکیه را نمی‌شناسیم

بر اســاس آخرین آماری که در 6 ماهه ابتدای ســال 2017 ارائه شد، صادرات ایران به ترکیه نسبت به مدت مشابه در ســال 2016 افزایش نشان داده و برعکس، آمار واردات از ترکیه کاهش داشته است. درحقیقت در سال 2017 نسبت به سال قبل صادرات ایران افزایش دارد. طی سالیان مختلف همیشه تراز تجاری ایران با ترکیه مثبت بوده و تنها در سال 2016 ترکیه با رقم بسیار کم نسبت به ایران تراز تجارت مثبت داشت که دلیل آن صادرات طلا به ایران بود. تبادل اقتصادی ما و ترکیه همیشه به نفع ایران بوده است.

متاسفانه در طول ســالیان گذشته نتوانستیم از پتانســیل بازار ترکیه چنانکه باید و شــاید، به ویژه در صادرات غیرنفتی بهره ببریم. در حال حاضر، عمده صادرات ایران به ترکیه، پتروشــیمی، انرژی، بخشی از آهن‌آلات مانند روی، آلومینیوم، مس، اتیلن، پروپیلن و همچنین محصولات کشاورزی است. سال گذشته از نظر واردات در کشور ترکیه، ایران در بحث خرما مقام دوم را داشته است. خرما یکی از کالاهای مورد نیاز ترکیه است که در این کشور تولید نمی‌شود. در محصولات کشاورزی و شیمیایی هم صادرات ایران به ترکیه صورت می‌‌گیرد. اما عمده اقلامی که ایران در حال حاضر به ترکیه صادر می‌کند و جزو واردات عمده ترکیه تلقی می‌شود، مواردی است که پیشتر به آن اشاره شد.

بیشتر صادرات ترکیه به ایران که در آمارها ذکر می‌شود، طلا، جواهرات، انواع موتور و لوازم یدکی، چوب ام‌دی‌اف، توتون، نخ، پوشاک بچه، منسوجات بافته و نبافته، تجهیزات الکترونیکی و چسب و کارتن است. در دو یا سه سال گذشته لوازم خطآهن، واگن و یک سری لوازم خانگی از جمله یخچال هم جزو آمار بوده است.

صادرات ایران به ترکیه در 6 ماهه 2017 افزایش نشــان می‌دهد که درصدی از آن به تعرفه ترجیحی و پیمانهای منطقه‌ای باز می‌گردد. به طور نمونه صادرات محصول خرما از ایران به ترکیه در ســالهای گذشته در آمارها نبود. اما امسال خرمای ایران از نظر واردات به ترکیه در ردیف دوم واردات قرار گرفت و اینها تاثیر تعرفه ترجیحی است.

مدتی است که پوشاک در آمار صادرات ترکیه به ایران جایگاهی نداشته است. باید در عرصه‌های مختلف، نیازهای ترکیه و هدفگذاری کالاهای ایران در تجارت با ترکیه بازنگری و بررسی مجدد علمی شود. متاسفانه با وجود حجم بالای تجارت ایران با ترکیه، شناخت خوبی از اقتصاد و بازار و نیازهای ترکیه نداریم و این در گفتوگوهای تجاری خود را نشان می‌دهد. ما باید از طریق برگزاری نمایشگاهها، جلسات اقتصادی و بررسی بازار ترکیه بتوانیم جایگاه خود را در این کشور پیدا کنیم.

ترکیه با توجه به استراتژی اقتصادی سال 2023 خود، تاسیس مراکز تجاری را در کشورهای هدف تعریف کرده است. چند ماه پیش مرکز تجاری ترکیه در تهران گشایش یافت و این در راستای هدفگذاری برای سال 2023 است. ما هم باید کشورهای هدف خود را شناســایی و چنین اهدافی را پیگیری کنیم. ایجاد مراکز تجاری در کشورهای هدف یکی از ضروریات روز کشورهای مختلف است.

اینها کارهایی است که از طرف ایران به ویژه بخش خصوصی باید انجام شود. منتها بخش خصوصی باید مورد حمایت تشکیلات مختلف دولتی قرار گیرد. ترکیه در برگزاری و شــرکت در نمایشگاههای مختلف بخش خصوصی خود را حمایت می‌کند و بخش اعظمی از هزینه‌های شرکت در نمایشگاهها و ایجاد دفاتر تجاری برای مدتهای معین را متقبل می‌شود. نه تنها در ترکیه بلکه برای صادرات به سایر کشورهای همسایه هم باید در فکر این مراکز باشیم.

نمیتوان گفت ایران در ترکیه چالش خاصی دارد. اتفاقا بخشی از کالاها توسط بخش خصوصی به ترکیه صادر می‌شود. بخش اعظم صادرات ایران به ترکیه به انرژی اختصاص دارد که توسط بخش دولتی است. امروزه براساس تاثیرپذیری کالا باید بازنگری صورت گیرد و بخش اعظمی از کالاها در لیست تعرفه ترجیحی جای داده شود. تقاضا در ترکیه بسیار زیاد است و اگر بتوانیم کارشناسی به این بازار ورود کنیم، بسیار موفق خواهیم بود. باید سعی کنیم تعرفه ترجیحی را بیشتر کنیم. کالاهای صنعتی و حتی بخشی از مواد را می‌توانیم در لیست تعرفه ترجیحی داشته باشیم.

اخیرا بررسی‌هایی در این زمینه صورت گرفته و بخشی از مطالبات تجار ارسال شده است که امیدواریم در مذاکرات دوجانبه اعمال شود. قرار بر این است که در بازنگری، 60 تعرفه جدید از هر طرف اضافه شود. به نظر می‌رســد اگر برای پتانسیل‌های واقعی برنامه‌ریزی کنیم، می‌توانیم جایگاه خود را در بازار ترکیه پیدا کنیم. البته مورد دیگری که برای ایران مطرح اســت بحث تعرفه است. به جز در بحث تعرفه ترجیحی، در موارد دیگر با دیوار تعرفهای ترکیه مواجه هســتیم. به هر حال چون عضو تجارت جهانی نیســتیم، نمی‌توانیم در بازار ترکیه با کشورهای دیگر رقابت کنیم. تعرفه ترجیحی می‌تواند بخشی از این نقصان را برای رقابت کالاها بهبود دهد.

البته تجار ایرانی برای ورود به بازار ترکیه علاقه‌مند هستند؛ در نتیجه می‌توانند در این کشور عملکرد خوبی داشته باشند. البته به شرطی که بتوانند شناسایی دقیقی از این بازار همجوار صورت دهند.

* رئیس شورای مشترک ایران و ترکیه

منبع: ماهنامه آینده‌نگر


ارسال نظر

ارسال