کارایی یراق‌آلات پنجره در برابر فشار هوا، آب و باد

مهندس فراز برزگر

  • شنبه 23 دی 1396 ساعت 15:39

اخبار => برگزیده ها

همانگونه که در شماره قبل از نظر گذراندید، عملکرد مکانیکی یراق‌آلات مبتنی بر بررسی استانداردهای مربوط به عملکرد سیستم دوحالته و سیستم درب بالکنی مطابق با استاندارد 8-EN13126 و پیوست‌های اجرایی آن مورد تحلیل قرار‌گرفته و‌کارکرد یراق‌آلات از نقطه نظر تست‌های مکانیکی (تنش کششی و فشاری) تست دوام،‌ آزمون اعمال بار اضافی و همچنین آزمون حداقل استحکام مکانیزم، به تفصیل موشکافی شد.
کارایی یراق‌آلات پنجره در برابر فشار هوا، آب و باد

در بخش دوم از مطالعه عملکرد یراق‌آلات نیز، تحت شرایط آزمایشگاهی استاندارد از لحاظ دما، رطوبت و فشار و با بکارگیری دستگاه‌هایی که کالیبراسیون در خصوص آن‌ها به دقت صورت پذیرفته، به بررسی سایر استاندارد‌های مرتبط با نحوه کارکرد یراق‌آلات و پیوست‌های اجرایی آن با شرح مراحل آزمون، می‌پردازیم.
در این قسمت به واکاوی عملکرد یراق‌آلات در خصوص پنجره با یراق‌آلات دوحالته و درب بالکنی، مبتنی بر استاندارد‌های
 EN 12207 برای بررسی نفوذپذیری هوا، EN 12210 در ارتباط با مقاومت در برابر جریان و فشار باد و EN 12208 در خصوص تنگی و یا ممانعت در مقابل نفوذ آب، که هر سه استاندارد تعریفی در ذیل استاندارد کلّی مربوط به یراق‌آلات ساختمانی با شماره تعریفی EN 14351-1 طبقه‌بندی می‌گردند، می‌پردازیم.
میزان جامعیّت و دامنه نفوذ این استانداردها به قدری است که، تولید کننده‌ای که محصولاتش بتواند آزمون‌های مرتبط با آن‌ها را پشت سر بگذارد، می‌تواند نتایج حاصله را به عنوان وضعیت عملکرد استاندارد محصولات خود، جهت تطابق با آیین‌نامه‌های ساخت و ساز، لحاظ شده در استاندارد EU/305/2011، ارائه کند. بدیهی است که تحقّق این مهم مستلزم آن است که مقرّرات مربوط به محصولات استاندارد به صورت کامل و جامع در خصوص آن محصول لحاظ شده باشد. نمونه‌های مورد استفاده برای بکارگیری در آزمون‌های مربوط به استانداردهای ذکر شده شامل یک پنجره با عرض 900 و ارتفاع 1300 میلی‌متر و یک عدد درب بالکنی با ابعاد عرض 900 و ارتفاع 2000 میلی‌متر می‌باشند. در هر دو نمونه شیشه بکار گرفته شده شیشه دو جداره 24 میلی‌متری بوده که ضخامت هر یک از جداره‌های آن 4 میلی‌متر و اسپیسر مورد استفاده 16 میلی‌متر می‌باشد. ابعاد لنگه بازشو پنجره با توجّه به پروفیل مصرفی در آزمون معادل عرض 830 و ارتفاع 1230 میلی‌متر بوده و ابعاد لنگه بازشو درب بالکنی برابر عرض 825 و ارتفاع 1929 میلی‌متر می‌باشد. این بدان معناست که سطح نمونه مورد آزمایش در مورد پنجره معادل 1.17 متر مربع و در مورد درب بالکنی 1.8 متر مربّع می‌باشد. همچنین طول اتصال بازشو مورد آزمایش نیز در مورد پنجره معادل 4.11 متر و در مورد درب بالکنی 5.52 متر می‌باشد.
سیستم دو حالته بکار رفته شده از نوع تیلت از بغل (یعنی قرارگیری مکمل قفل دو حالته در قسمت تحتانی همان ارتفاعی که دستگیره پنجره در آن قرار دارد) می‌باشد. به دلیل بکارگیری عرض باز شو بالاتر از800 میلی‌متر، علاوه بر ارتفاع پشت که به صورت نرمال مجهز به قفل میانی می‌باشد، در عرض پایین هم از قفل میانی با دو پین قفل کننده و جلو قفل‌های مربوطه، جهت ایجاد فشار یکنواخت بر روی لاستیک‌های درزبندی در دور تا دور نمونه، استفاده شده است. نوع لاستیک‌های درزبندی مورد استفاده نیز از جنس TPV می‌باشد که قابل جایگزینی با نمونه استاندارد و مطابق با طراحی پروفیل از جنس EPDM می‌باشد.
   آزمون نفوذپذیری هوا
این آزمون منطبق بر طبقه‌بندی ارزیابی استاندارد EN 12207 و قائم بر روش آزمون، طراحی شده که با کد استاندارد تعریفی EN 1026:2000-06  ، اجرا می‌شود. در این روش نمونه‌ی تحت آزمایش در معرض سه مرحله فشار بالا معادل ΔPmax+10% و یا حداقل 500 پاسکال قرار می‌گیرد. این سه مرحله تحت فشار قرار گرفتن، به هر دو صورت فشار مثبت و منفی به نمونه اعمال می‌شود، بگونه‌ای که حداکثر اختلاف فشار مورد نظر آزمون بر روی نمونه اعمال شود. در کلیه مراحل اعمال فشار، نمونه در حالت بسته (close) قرار دارد و ظرف مدّت یک ثانیه فشار مطلوب به نمونه وارد و برای مدّت سه ثانیه بر روی آن حفظ می‌شود. این کار برای سه بار متوالی تکرار و نتایج حاصل از آن در هر مرحله به دقت اندازه‌گیری و ثبت می‌شود. شایان ذکر است هر گونه نشت احتمالی در آزمون از طریق دستگاه مه‌ساز مصنوعی قابل رویت بوده و کنترل می‌شود واز این طریق به صورت دائمی قابلیت ارتجاعی نوارهای درزبندی نیز کنترل می‌شود. این آزمون در شرایط آزمایشگاهی با درجه حرارت 15.9 درجه سانتی‌گراد، میزان رطوبت 47% و فشار اتمسفر hPa 987 و بر اساس تعاریف استاندارد آزمایشگاهی انجام می‌شود.
پس از انجام آزمون نتایج تست‌ها در دو روش اعمال فشار مثبت و منفی در سه مؤلفه زیر اندازه‌گیری، تجمیع و میانگین‌گیری شده و با توجّه به جداول استاندارد موجود رتبه‌بندی می‌شود:
1-نرخ جریان
2-میزان اختلاف فشار مربوطه طول مشترک (براساس پاسکال)
3-میزان اختلاف فشار مربوط به سطح کلّی (مساحت) نمونه
 آزمون ممانعت در برابر فشار (جریان) باد
این آزمون منطبق بر طبقه‌بندی ارزیابی استاندارد EN 12210 و قائم بر روش‌های آزمون طراحی شده با کد استاندارد تعریفی
 EN 12211:2000-06 اجرا می‌شود. در این روش نمونه آزمایش در معرض سه مرحله فشار باد مثبت و منفی معادل ΔP1+10% قرار می‌گیرد. نمونه آزمایش سپس تحت فشار یک چرخه مشتمل بر 50 مرتبه اعمال فشار باد مثبت و منفی به صورت نوسانی و توامان با شدت فشاری در دوجهت مثبت و منفی معادل ΔP2= ΔP1-50% و برابر نصف فشار وارده ابتدایی قرار می‌گیرد. در این آزمون فشار باد استاندارد ΔP1 معادل 2000 پاسکال بوده که به صورت مثبت برای مدّت زمان 10±30 ثانیه بر روی نمونه اعمال و پس از 5±60 ثانیه همین میزان فشار در جهت منفی (مخالف) به نمونه وارد می‌شود. همچنین ΔP2  که آن نیز به صورت مثبت و منفی برای 50 سیکل پیاپی به نمونه وارد می‌شود نیز، حداکثر 1000 پاسکال است که به مدّت 3±7 ثانیه بر روی نمونه اعمال می‌شود. در پایان آزمایش چنانچه خرابی و یا انحرافی در نمونه ایجاد نشده باشد، نمونه موفق به گذراندن موفقیّت آمیز آزمایش شده است.
پس از پایان این مرحله، آزمونی تحت عنوان تست ایمنی عملکرد در بالا ترین سطح فشار ممکن این بار با اعمال فشاری معادل
 ΔP3= ΔP1+50% بر روی نمونه انجام می‌شود که فشار آن معادل 3000 پاسکال می‌باشد. چنانچه در پایان این آزمایش نیز انحراف و یا خرابی در نمونه ملاحظه نشد، آزمون با موفقیت انجام شده است.  در آزمون طراحی شده برای درب بالکنی اندازه ΔP1 معادل 1600 پاسکال، ΔP2    ، 800 و ΔP3 معادل 2400 پاسکال می‌باشد.
آزمون تنگی و یا مقاومت در برابر نفوذ آب
این آزمون منطبق بر طبقه‌بندی ارزیابی استاندارد EN 12208 و قائم بر روش آزمون طراحی شده با کد استاندارد تعریفی
 EN 1027:2000-06 اجرا می‌شود. در این روش نمونه تحت آزمایش، بر اساس تعاریف EN 1027 تحت حداکثر فشار قابل اعمال پاشش آب قرار می‌گیرد. سطح بیرونی به صورت دائمی تحت اسپری آب از طریق نازل‌هایی که در یک ردیف در بخش فوقانی نمونه قرار دارند، واقع می‌شود. هر نازل به صورت تقریبی فشار جریان پاشش آبی معادل 2 لیتر در دقیقه را به نمونه وارد می‌آورد. برای نمونه‌ها با ارتفاع کلّی 20 متر، یک ردیف اضافی در بخش عمودی با فواصل معیّن 1.5 متری زیر ردیف نازل‌های بخش بالایی، قرار می‌گیرد، که آن‌ها نیز آب را با فشار حدود یک لیتر بر دقیقه بر روی سطح نمونه اسپری می‌کنند. این آزمایش نیز در شرایط آزمایشگاهی با درجه حرارت 18 درجه سانتی‌گراد، رطوبت 42 درصد و فشار اتمسفری معادل hPa 987 انجام می‌شود. تعداد نازل‌ها 3 عدد می‌باشد و میزان آب اسپری شده 360 لیتر در یک ساعت معادل 0.36 مترمکعب در ساعت می‌باشد. یک ساعت اسپری آب از این طریق فشاری معادل 600 پاسکال را به سطح وارد می‌کند. با اندازه‌گیری دقیق و مشاهده عینی این تست نسبت به اعلام زمان نفوذ آب در یک زمان خاص اقدام و با توجّه به جداول مربوطه نسبت به اعلام رتبه آن یراق از حیث تنگی یا مقاومت در برابر نفوذ آب اقدام می‌کنند.
 مجموعه تست‌ها و استانداردهایی که در این شماره و شماره پیشین از نظر گذراندید، نشان دهنده عملکرد واقعی یراق‌آلات در شرایط عملیاتی خود می‌باشد. مطالبه عمومی نتایج این آزمون‌ها توسط تولید کنندگان درب و پنجره، از تامین کنندگان یراق‌آلات می‌تواند پایانی بر روش‌های نادرست رتبه‌بندی یراق‌آلات در بازار باشد. در شماره‌های آتی به تبیین نکات کلیدی دیگری در انتخاب و بکارگیری یراق‌آلات خواهیم پرداخت.

برای مشاهده فایل پی‌دی‌اف مقاله کلیک کنید.

ماهنامه دنیای نما و پنجره - شماره ششم - آذرماه 96




ارسال نظر

ارسال