شماره خبر : 8010
تاریخ انتشار : شنبه 10 مهر 1395 ساعت 2:6
باز طراحی الگوی مصرف

باز طراحی الگوی مصرف

غلامعلی رموی

دنیای پنجره : امروزه استفاده مناسب و بهینه از منابع و امکانات از موضوعاتی است که می تواند نقش مهم و اساسی در شتاب فرآیند توسعه یافتگی یک کشور ایفا کند.

 رشد و توسعه پایدار کشور علاوه بر دانش و تخصص های عالی در حوزه علم و فناوری، حاصل اجماع 3 رکن مهم تولیدکنندگان، مصرف کنندگان و حاکمیت است و هریک از این ارکان زمانی می تواند در ایفای نقش موفق باشد که به عنوان مکمل یکدیگر عمل کرده و فرآیند توسعه را به شکل متوازن اجرایی کنند.

درباره اصلاح الگوی مصرف جامعه در بخش های مختلف مباحث گوناگونی مطرح شده و کارشناسان و صاحب نظران این حوزه هشدارهایی را در سطوح مختلف داده اند؛ آنچه درباره تغییر الگوی مصرف در جامعه باید مدنظر قرار گیرد فراهم کردن تمهیدات لازم برای یک حرکت جمعی و همه جانبه ای است که از طریق توجیه قاطبه مردم و تبیین ضرورت ها و نیازهای این تغییر و اصلاح در جامعه فراهم شود.
موضوع استفاده مناسب و بهینه از منابع همواره در جوامع مختلف مطرح بوده و نیازها و ضرورت های این تغییر و اصلاح به عنوان موتور محرک جریان تغییر همواره از سوی حاکمیت ها و آگاهان هر جامعه تبیین و اجرایی شده است. در کشور ما نیز موضوع مدیریت و اصلاح الگوی مصرف همواره به عنوان یک هدف مدنظر قرار داشته اما به طور معمول نتایج عملی اقدامات برای اهداف ترسیم شده از سطح مورد انتظار کمتر بوده است.
این موضوع بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و از دو منظر دینی و مذهبی(بعد اعتقادی) و نارسایی های ناشی از اعمال تحریم های ظالمانه غرب علیه کشور و ضرورت خودکفایی و خوداتکایی به توانمندی های داخلی و مدیریت منابع بیشتر مد نظر قرار گرفته است. از همین زوایا و به منظور جلوگیری از اسراف و اتلاف منابع و سرمایه های کشور بنیانگذار انقلاب اسلامی امام خمینی(ره) بارها صرفه جویی و استفاده صحیح از منابع را مورد تاکید قرار می دادند.
به نحوی که در یک حکم شرعی اسراف در مصرف آب و برق را حرام و موجب ضمان دانستند و در هر زمان و مکانی مردم و مسئولان را به مصرف صحیح و مناسب منابع و امکانات سفارش می کردند. مشی عملی رهبر معظم انقلاب اسلامی و تاکیدات جدی ایشان نیز بر ارائه شیوه عملی در استفاده بهینه از منابع، امکانات و حتی زمان، به عنوان یک الگوی مناسب در این حوزه تفسیر می شود.
بر این اساس در بند هشتم راهبردهای اقتصاد مقاومتی «مدیریت مصرف با تاکید بر اجرای سیاست های کلی اصلاح الگوی مصرف و ترویج مصرف کالاهای داخلی همراه با برنامه ریزی برای ارتقای کیفیت و رقابت پذیری در تولید» مورد توجه قرار گرفته است.
در این بند علاوه بر توجه به امکانات و تولیدات داخلی ناشی از دستان توانمند تولیدکنندگان کشور بر مصرف مناسب و بهینه در تمامی فرآیندهای تولید تا مصرف و اصلاح و ایجاد الگوی مصرف مناسب تاکید شده است. این راهبر به عنوان یک سند اجرایی ملی اختصاص وظایف و اختیارات از یک گروه یا یک بخش محدود جامعه به تمامی ارکان جامعه از تولیدکننده تا مصرف کننده و دولت و حاکمیت را دربرمی گیرد. در این میان علاوه بر وظایف حاکمیت به عنوان منشاء تصویب و اعمال قانون در جامعه جایگاه بخش غیردولتی و تشکل های مردم نهاد فعال در حوزه تولید و مصرف نیز به عنوان یک اهرم مهم و قابل توجه مطرح است.
در حوزه توزیع و مصرف نیز وجود تشکل ها و انجمن های مردمی و صنفی می تواند راهبرد مناسبی برای ارائه برنامه و سیاست های کلان اصلاح الگوی مصرف تلقی شود. جریان توزیع در کشور با داشتن صدها تشکل صنفی مختلف به عنوان نماینده تمامی فرآیندهای توزیع امکانی برای اصلاح الگوی توزیع بهینه و مناسب را خواهد داشت. در این تشکل ها می توان شیوه های نوین علمی و مناسب زنجیره توزیع را از طریق اجرای برنامه آموزشی در سطوح مختلف طراحی و اجرا کرد.
در حوزه مصرف به عنوان زنجیره اصلی و تکمیلی اصلاح تمامی فرآیند دایره ای به اندازه کل جمعیت کشور را دربرمی گیرد. در این فرآیند تمام برنامه و سیاست های زنجیره های پیش از تولید تا بعد از مصرف به نتیجه خواهد رسید؛ بنابراین توجه و دقت به این تشکل ها به مراتب از حوزه های دیگر مهم تر است. در این زنجیره علاوه بر تشکل های مردم نهاد حامی حقوق مصرف کنندگان، دولت و تشکل های صنفی و صنعتی نیز ایفای نقش خواهند کرد چراکه در این زنجیره نیازها و توقعات نیز بین تولید، توزیع و مصرف تبادل خواهد شد. از سویی غیرانتفاعی بودن فعالیت در این تشکل ها نیز باعث خواهد شد این ساختارها هم گرایی و تعامل مناسب تری را نسبت به کار جمعی و گروهی داشته باشند.
البته نقش نظارتی و حاکمیتی دولت در حمایت، نظارت و راهبری کلان این تشکل ها مهم و تاثیرگذار خواهد بود. وضع قوانین و مقررات مناسب، تشویق و ترغیب نخبگان برای فعالیت در این تشکل ها، فراهم کردن بسترهای لازم به منظور فعالیت اجرایی آنها و بسیاری از سیاست های حمایتی دیگر می تواند به این تشکل ها در ایفای نقش مهم اصلاح الگوی مصرف جامعه کمک کند.


ارسال نظر

سوال امنیتی : مجموع دو عدد 6 و 3 =